Gidsen voor nieuwkomers

Binnen vijf dagen na aankomst moet je zelf naar de gemeente en je inschrijven. Het is gratis. In diezelfde afspraak krijg je het BSN, en daarmee kun je de rest starten.

Adres: Oldehoofsterkerkhof 2, postcode 8911 DH. Burgerzaken helpt je niet zonder afspraak. De data die je online ziet, zijn de echte plekken. Studeer je bij NHL Stenden, dan mailt school je meestal een boekingslink. De vrije inloop in dat gebouw is voor paspoort en rijbewijs, niet voor deze eerste inschrijving.

Het gemeentehuis is maandag tot en met vrijdag open van 08:30 tot 17:00, donderdag tot 19:30. Met een kinderwagen of rolstoel kom je via het Oldehoofsterkerkhof. De kant van de Nieuwestad is alleen trap. Bel 14 058. WhatsApp 06 433 65 223.

Je moet zelf komen. Schrijft een partner of kind met je in, dan komen zij mee.

De gemeentesite vraagt mensen die buiten Nederland zijn geboren nog om een geboorteakte, soms gelegaliseerd. Heb je een Iraans paspoort, dan hoeft dat nu niet, vanwege de situatie in Iran. Ze vragen geen shenasnameh, en je hoeft niets te legaliseren. Je originele paspoort en een kopie van je adresbewijs zijn genoeg.

Korter dan vier maanden schrijf je niet in als inwoner van Leeuwarden. Je krijgt wél een BSN, maar op je adres in Iran, via de RNI. Maak binnen vijf dagen een afspraak. Zonder afspraak helpt niemand je.

Met een EU-paspoort kan RNI hier in Leeuwarden nog. Met een Iraans paspoort kan dat vanaf 1 januari 2026 alleen in Breda en Venlo. Vul eerst het online formulier in en bewaar de QR-code.

DigiD is de sleutel tot bijna alles bij de overheid: belasting, toeslagen, DUO, verzekering, de gemeentesite. Vraag hem pas aan als de gemeente je straat heeft. De brief gaat naar dat adres, niet naar je mail.

Je hebt nodig: het BSN, die postcode en huisnummer, een telefoon die sms ontvangt, en een e-mailadres. Het is van jou. Vraag hem niet aan voor een huisgenoot.

Ga naar digid.nl, vul BSN, geboortedatum en adres in, en kies een gebruikersnaam en wachtwoord. Dat wachtwoord heb je later nodig om te activeren, dus schrijf het op. Binnen vijf werkdagen komt een witte envelop. De code begint met A. Je hebt 21 dagen om hem in te vullen. Installeer daarna de DigiD-app.

Na vijf werkdagen nog niets: vraag eerst bij de gemeente of het adres klopt. Vraag daarna op de site een nieuwe code.

Omrin haalt het afval in Leeuwarden op. Die Afvalwijzer-site die de rest van Nederland gebruikt, werkt hier niet. Vul postcode en huisnummer in de Omrin-kalender of hun app, dan weet je wanneer de bak naar buiten moet.

Woon je in het centrum of in een appartement, dan zitten restafval en gft onder de grond en open je die met een milieupas. Huizen buiten het centrum hebben meestal drie bakken: rest, eten, papier. Zet ze vóór 07:30 aan de weg. In het centrum heb je tot 08:00.

Iets wat veel mensen fout doen: plastic, blik en melkpakken hoef je hier niet apart te zetten. Die gaan bij het restafval. De fabriek van Omrin sorteert ze. Papier, glas en kleren hebben eigen bakken. De app wijst de dichtstbijzijnde. Zet geen zak naast een volle container. Dat bekeuren ze.

Als de gemeente je adres heeft, vraag bij Omrin een gratis milieupas. Zonder die pas gaat de ondergrondse bak en de milieustraat aan de Greunsweg 86 niet open. Reserveer een tijd voor je ernaartoe gaat. De pas hoort bij het huis. Laat hem achter als je verhuist.

Heb je het BSN, zoek een huisarts bij je huis en schrijf je daar in. Zoek op ZorgkaartNederland. Je gaat eerst naar die arts. Het ziekenhuis is voor als het echt spoed is, of als die arts je doorstuurt.

Levensgevaar: bel 112. Avond of weekend dat niet tot de ochtend kan wachten: Dokterswacht Friesland, 085 082 08 20. Adres: Borniastraat 40. Loop niet zomaar binnen. Bel eerst. Neem paspoort, BSN en de namen van je medicijnen mee.

Verzekering hangt hier aan werk, niet aan een studentenkaart. Als je alleen studeert, kun je meestal geen Nederlandse basisverzekering afsluiten. Dan heb je een internationale particuliere dekking nodig. Heb je een betaalde baan of stage, dan moet je meestal wél een Nederlandse basisverzekering nemen. Komt er een brief van het CAK, bel diezelfde dag. Laat hem niet liggen. Ze bekeuren.